Analizator składu ciała nie mierzy mięśni ani tłuszczu bezpośrednio. Mierzy opór elektryczny ciała i z niego, za pomocą wzorów producenta, szacuje resztę parametrów. Najbardziej przydatne są zmiany w czasie mierzone na tym samym urządzeniu i w tych samych warunkach, a nie pojedynczy wynik.
Jak działa analizator składu ciała
Analizatory takie jak InBody i wagi łazienkowe z elektrodami wykorzystują bioimpedancję (BIA). Przez ciało przepływa słaby prąd, a urządzenie mierzy, jak bardzo tkanki stawiają mu opór. Woda i mięśnie przewodzą prąd dobrze, tkanka tłuszczowa słabo.
Z oporu, wzrostu, masy ciała, wieku i płci urządzenie wylicza ilość wody w organizmie, a z niej masę beztłuszczową i tłuszcz. Wzory są opracowane na konkretnych grupach badanych, dlatego wyniki z różnych urządzeń nie są ze sobą w pełni porównywalne.
Najważniejsze pola na wydruku
| Parametr | Co oznacza | Jak czytać |
|---|---|---|
| Masa ciała | Zwykły pomiar wagi | Najbardziej dokładny parametr na wydruku |
| Całkowita woda (TBW) | Woda w organizmie, w litrach | Pierwszy szacunek z oporu; zmienia się z nawodnieniem |
| Masa mięśni szkieletowych | Szacowana masa mięśni | Porównuj zmiany, nie pojedynczy wynik |
| Tkanka tłuszczowa (% i kg) | Szacowana masa tłuszczu | Błąd rzędu kilku punktów procentowych |
| Poziom tłuszczu trzewnego | Skala własna producenta | Wskaźnik orientacyjny, nie pomiar |
| Kąt fazowy | Relacja dwóch składowych oporu | Wyższy zwykle oznacza lepszy stan komórek |
| Podstawowa przemiana materii | Wyliczona ze wzoru | Szacunek, nie pomiar spalania |
Najbliżej samego pomiaru są masa ciała, opór i kąt fazowy. Woda, mięśnie i tłuszcz to kolejne kroki obliczeń, a „poziom tłuszczu trzewnego” i „wiek metaboliczny” są najdalej od pomiaru - to wskaźniki wyliczane z własnych wzorów producenta.
Jak przygotować się do pomiaru
Bioimpedancja jest wrażliwa na nawodnienie. Ta sama osoba może dostać inny procent tłuszczu rano i po treningu. Żeby wyniki dało się porównywać, trzymaj stałe warunki:
- Mierz o tej samej porze, najlepiej rano, na czczo i po skorzystaniu z toalety.
- Nie trenuj intensywnie przez co najmniej 8 godzin przed pomiarem i nie pij alkoholu dzień wcześniej.
- Stań boso, z czystymi i suchymi stopami, w samej bieliźnie.
- Porównuj wyniki z tego samego urządzenia; między różnymi modelami różnice bywają większe niż Twój rzeczywisty postęp.
U kobiet wynik może się zmieniać w trakcie cyklu miesiączkowego z powodu wahań ilości wody w organizmie.
Jak wyciągać wnioski
- Patrz na trend z kilku tygodni. Pojedyncza zmiana o 1–2% tkanki tłuszczowej może być błędem pomiaru.
- Zestaw wynik z obwodami. Obwód talii zmierzony centymetrem i wskaźnik WHtR to prosty sposób na sprawdzenie, czy zmiana jest realna.
- Masę beztłuszczową przelicz na FFMI. Kalkulator FFMI pozwala ocenić ilość mięśni niezależnie od wzrostu.
Najczęstsze pytania
Czy waga łazienkowa z analizą składu ciała jest dokładna?
Masę ciała mierzy dokładnie, ale procent tkanki tłuszczowej i masa mięśni to szacunki. Lepiej sprawdza się do śledzenia zmian w tych samych warunkach niż do jednorazowej oceny.
Dlaczego wynik różni się rano i wieczorem?
W ciągu dnia zmienia się nawodnienie i rozmieszczenie wody w ciele, a bioimpedancja jest na to wrażliwa. Dlatego warto mierzyć zawsze o tej samej porze.
Co to jest kąt fazowy?
To parametr wyliczany bezpośrednio z pomiaru oporu. W badaniach niższy kąt fazowy wiąże się z gorszym stanem odżywienia i rokowaniem w chorobach, ale wartości zależą od wieku, płci i urządzenia, więc interpretuje go specjalista.
Źródła
- Kyle UG i wsp. Bioelectrical impedance analysis - part I: review of principles and methods. Clin Nutr. 2004;23(5):1226–1243.
- Kyle UG i wsp. Bioelectrical impedance analysis - part II: utilization in clinical practice. Clin Nutr. 2004;23(6):1430–1453.
- Norman K i wsp. Bioelectrical phase angle and impedance vector analysis - clinical relevance and applicability of impedance parameters. Clin Nutr. 2012;31(6):854–861.
- Ashwell M, Gunn P, Gibson S. Waist-to-height ratio is a better screening tool than waist circumference and BMI for adult cardiometabolic risk factors. Obes Rev. 2012;13(3):275–286.