Nadwaga to u dorosłych BMI od 25 do 29,9. Od BMI 30 zaczyna się otyłość. Nadwaga oznacza według WHO podwyższone ryzyko chorób, ale jego wielkość zależy od rozkładu tłuszczu: przy talii ponad 88 cm u kobiet lub ponad 102 cm u mężczyzn ryzyko jest wyraźnie większe niż przy prawidłowym obwodzie.
Nadwaga - od jakiego BMI
U dorosłych nadwagę rozpoznaje się na podstawie BMI, czyli masy ciała w kilogramach podzielonej przez kwadrat wzrostu w metrach. Według klasyfikacji WHO nadwaga to BMI od 25,0 do 29,9. Progi są takie same dla kobiet i mężczyzn. Swoje BMI sprawdzisz w kalkulatorze BMI.
Warto znać jedną różnicę w nazewnictwie. W raporcie WHO z 2000 roku przedział 25-29,9 nosi nazwę „pre-obese” (stan przedotyłościowy), a słowo „overweight” oznacza każde BMI od 25 wzwyż, razem z otyłością. Dlatego w statystykach WHO „nadwagę” ma 45% dorosłych na świecie (dane za 2024 rok), ale ta liczba obejmuje też 16% dorosłych z otyłością. W tym artykule, tak jak w naszym kalkulatorze BMI, nadwaga oznacza przedział 25-29,9.
| Wzrost | Górna granica normy (BMI 24 | Nadwaga (BMI 25-29 | Otyłość (od BMI 30) |
|---|---|---|---|
| 155 cm | 59,8 kg | 60,1-71,8 kg | od 72,1 kg |
| 160 cm | 63,7 kg | 64,0-76,5 kg | od 76,8 kg |
| 165 cm | 67,8 kg | 68,1-81,4 kg | od 81,7 kg |
| 170 cm | 72,0 kg | 72,3-86,4 kg | od 86,7 kg |
| 175 cm | 76,3 kg | 76,6-91,6 kg | od 91,9 kg |
| 180 cm | 80,7 kg | 81,0-96,9 kg | od 97,2 kg |
| 185 cm | 85,2 kg | 85,6-102,3 kg | od 102,7 kg |
Obliczenia własne z progów WHO: waga = BMI × wzrost (m)², zaokrąglona do 0,1 kg. Pełną tabelę od 150 do 195 cm, z niedowagą, znajdziesz w artykule BMI - norma.
Nadwaga a otyłość - czym się różnią
Nadwaga i otyłość to kolejne klasy na tej samej skali BMI. Granicą jest BMI 30: wynik 29,9 to jeszcze nadwaga, a 30,0 to już otyłość I stopnia. Różnią się przede wszystkim wielkością ryzyka. WHO opisuje ryzyko chorób towarzyszących przy nadwadze jako podwyższone, a przy otyłości kolejno jako umiarkowane, duże i bardzo duże.
| Klasa | BMI | Ryzyko chorób towarzyszących (WHO) |
|---|---|---|
| Prawidłowa masa ciała | 18,5-24,9 | przeciętne |
| Nadwaga | 25,0-29,9 | podwyższone |
| Otyłość (I-III stopnia) | 30 i więcej | od umiarkowanego do bardzo dużego |
WHO uznaje otyłość za chorobę przewlekłą, a nadwagę opisuje jako stan podwyższonego ryzyka. Podział otyłości na stopnie, z przykładami dla różnych wzrostów, opisujemy w artykule Stopnie otyłości.
Nadwaga i obwód talii: dlaczego to samo BMI to nie to samo ryzyko
BMI nie mówi, gdzie odkłada się tłuszcz, a to właśnie tłuszcz na brzuchu wiąże się najmocniej z cukrzycą typu 2 i chorobami serca. Amerykańskie wytyczne NHLBI (1998) zestawiły więc BMI z obwodem talii. Ryzyko cukrzycy typu 2, nadciśnienia i chorób sercowo-naczyniowych podają w porównaniu z osobą o prawidłowej masie ciała i talii:
| Klasa BMI | Talia do 88 cm (K) / do 102 cm (M) | Talia ponad 88 cm (K) / ponad 102 cm (M) |
|---|---|---|
| Nadwaga (25-29,9) | podwyższone | wysokie |
| Otyłość I stopnia (30-34,9) | wysokie | bardzo wysokie |
| Otyłość II stopnia (35-39,9) | bardzo wysokie | bardzo wysokie |
| Otyłość III stopnia (od 40) | skrajnie wysokie | skrajnie wysokie |
K - kobiety, M - mężczyźni. Wytyczne NHLBI podają progi w calach (35 i 40 cali), co odpowiada 88 i 102 cm. Według NHLBI duża talia może oznaczać większe ryzyko także przy prawidłowym BMI.
Tabela pokazuje, że przy nadwadze to talia decyduje o tym, czy ryzyko jest „tylko” podwyższone, czy już wysokie, czyli takie jak przy otyłości I stopnia z prawidłową talią. Nowsze wytyczne NICE (2025) zalecają u dorosłych z BMI poniżej 35 także WHtR, czyli talię podzieloną przez wzrost: wynik od 0,5 oznacza podwyższone ryzyko, a od 0,6 wysokie. Policzysz go w kalkulatorze WHtR, a progi omawiamy w artykule WHtR - norma.
Przykłady: nadwaga z prawidłową i z dużą talią
| Osoba | Wzrost | Talia i WHtR | Ocena |
|---|---|---|---|
| Mężczyzna A | 180 cm, 88 kg: 88 ÷ 1,8² = 27,2 | 92 cm; 92 ÷ 180 = 0,51 | nadwaga, talia poniżej 102 cm: ryzyko podwyższone (NHLBI); WHtR tuż ponad 0,5 |
| Mężczyzna B | 180 cm, 88 kg: BMI 27,2 | 104 cm; 104 ÷ 180 = 0,58 | nadwaga z talią ponad 102 cm: ryzyko wysokie (NHLBI), WHtR podwyższone |
| Kobieta | 165 cm, 72 kg: 72 ÷ 1,65² = 26,4 | 78 cm; 78 ÷ 165 = 0,47 | nadwaga z prawidłową talią: ryzyko podwyższone (NHLBI), WHtR w normie |
Mężczyźni A i B ważą tyle samo i mają ten sam wzrost, a ich ryzyko jest różne. U mężczyzny z dużą masą mięśniową BMI 27 może nawet nie oznaczać nadmiaru tłuszczu; wtedy pomocny będzie kalkulator tkanki tłuszczowej i artykuł FFMI zamiast BMI.
Co nadwaga oznacza dla zdrowia
Największą analizę związku BMI ze śmiertelnością przeprowadziła Global BMI Mortality Collaboration (2016). Objęła prawie 4 miliony osób, które nigdy nie paliły i nie chorowały przewlekle na początku obserwacji. W porównaniu z BMI 22,5-24,9:
- przy BMI 25-27,4 ryzyko zgonu z dowolnej przyczyny było wyższe o 7%,
- przy BMI 27,5-29,9 o 20%,
- przy otyłości I stopnia (30-34,9) o 45%.
Nadwaga oznacza więc ryzyko umiarkowanie podwyższone, wyraźnie mniejsze niż przy otyłości. W tej samej analizie wzrost ryzyka związany z wyższym BMI był większy u młodszych niż u starszych osób i większy u mężczyzn niż u kobiet. U osób po 65. roku życia, według metaanalizy Winter i wsp. (2014), nadwaga nie wiązała się z większą śmiertelnością. Więcej o BMI u seniorów piszemy w artykule BMI - norma.
Śmiertelność to nie wszystko. Nadwaga, zwłaszcza z dużą talią, wiąże się z cukrzycą typu 2, nadciśnieniem, zaburzeniami lipidów i chorobami serca (NHLBI 1998). Dlatego przy nadwadze sensownie jest sprawdzić nie tylko wagę, ale też ciśnienie, glukozę i lipidogram.
„Lekka nadwaga” i stopnie nadwagi
Klasyfikacja WHO nie dzieli nadwagi na stopnie i nie zna pojęcia „lekkiej nadwagi”. Potocznie tak nazywa się BMI tuż powyżej 25. Wyniki tej metaanalizy, wymienione wyżej, pokazują, że ryzyko w dolnej połowie przedziału (25-27,4) jest mniejsze niż w górnej (27,5-29,9), ale to podział z badań, a nie oficjalne stopnie.
Jeśli Twoje BMI jest tuż powyżej 25, a talia i badania są w normie, wynik jest raczej sygnałem, by pilnować kierunku zmian, niż powodem do niepokoju. Zakres prawidłowej wagi dla Twojego wzrostu pokaże kalkulator idealnej wagi.
Jak sprawdzić
- Zważ się rano, po toalecie i przed śniadaniem, i zmierz wzrost bez butów.
- Policz BMI w kalkulatorze BMI albo odczytaj przedział z tabeli powyżej.
- Zmierz obwód talii w połowie między dolnym żebrem a grzebieniem kości biodrowej, na wydechu (instrukcja: Jak zmierzyć obwód talii?).
- Porównaj talię z progami 88 cm (kobiety) i 102 cm (mężczyźni) i policz WHtR.
- Jeśli wynik wskazuje wysokie ryzyko, omów go z lekarzem razem z pomiarem ciśnienia i badaniami krwi.
Jak przygotowaliśmy ten tekst
Definicję nadwagi i opis ryzyka bierzemy z tabeli 2.1 raportu technicznego WHO nr 894 (2000), dane o częstości z aktualnej informacji WHO „Obesity and overweight”, a zestawienie BMI z talią z wytycznych NHLBI (1998). Progi WHtR pochodzą z wytycznych NICE NG246 (2025). Wagi w tabeli i przykłady to obliczenia własne: BMI = waga ÷ wzrost (m)², WHtR = talia ÷ wzrost, zaokrąglone do jednego i dwóch miejsc po przecinku.
Dane o ryzyku pochodzą z badań obserwacyjnych i opisują związki statystyczne w dużych grupach, nie los pojedynczej osoby. Ten artykuł opisuje pomiar i interpretację wyniku, nie leczenie, i nie zastępuje porady lekarza.
Najczęstsze pytania
Od jakiego BMI zaczyna się nadwaga?
Od 25,0. Według WHO nadwaga u dorosłych to BMI od 25,0 do 29,9, a od 30 zaczyna się otyłość. Progi są takie same dla kobiet i mężczyzn.
Czym różni się nadwaga od otyłości?
Wartością BMI i wielkością ryzyka. Nadwaga to BMI 25-29,9 i ryzyko podwyższone, otyłość to BMI od 30 i ryzyko od umiarkowanego do bardzo dużego. WHO uznaje otyłość za chorobę przewlekłą, a nadwagę za stan podwyższonego ryzyka.
Czy nadwaga jest szkodliwa?
Wiąże się z umiarkowanie wyższym ryzykiem: w dużej metaanalizie z 2016 roku ryzyko zgonu było wyższe o 7% przy BMI 25-27,4 i o 20% przy BMI 27,5-29,9. Ryzyko jest wyraźnie większe, gdy nadwadze towarzyszy duża talia.
Ile kilogramów to nadwaga przy moim wzroście?
Pomnóż 25 i 29,9 przez kwadrat wzrostu w metrach. Przy 170 cm to 72,3-86,4 kg, przy 180 cm 81,0-96,9 kg. Dokładny przedział dla Twojego wzrostu pokaże kalkulator BMI.
Czy można mieć nadwagę według BMI i być zdrowym?
Tak, zwłaszcza przy dużej masie mięśniowej albo gdy talia, ciśnienie i badania krwi są w normie. Dlatego samo BMI warto uzupełnić o obwód talii i podstawowe badania.
Źródła
- World Health Organization. Obesity: preventing and managing the global epidemic. Report of a WHO consultation. WHO Technical Report Series 894. Genewa: WHO; 2000, tabela 2.1.
- World Health Organization. Obesity and overweight. Fact sheet (aktualizacja 2026).
- National Heart, Lung, and Blood Institute. Clinical guidelines on the identification, evaluation, and treatment of overweight and obesity in adults - the evidence report. Obes Res. 1998;6 Suppl 2:51S–209S (streszczenie: Arch Intern Med. 1998;158(17):1855–1867).
- NHLBI. Classification of overweight and obesity by BMI, waist circumference, and associated disease risks.
- NICE. Overweight and obesity management (NG246). 2025.
- Global BMI Mortality Collaboration. Body-mass index and all-cause mortality: individual-participant-data meta-analysis of 239 prospective studies in four continents. Lancet. 2016;388(10046):776–786.
- Winter JE, MacInnis RJ, Wattanapenpaiboon N, Nowson CA. BMI and all-cause mortality in older adults: a meta-analysis. Am J Clin Nutr. 2014;99(4):875–890.